تدریس ریاضی

وسایل کمک آموزشی مورد نیاز برای تدریس ریاضی پنجم ابتدایی

صفحه

موضوع

هدف

وسایل و رسانه ها

1

مقایسه اعداد و عدد نویسی

-یاد آوری عدد نویسی

-مقایسه اعداد

چرتکه و نی های یکی دهتایی تابلو

2

جمع وتفریق و ضرب

یاد آوری جمع ها تفریق ها و ضرب های اعدادچند رقمی

چرتکه تدریس به وسیله پاور پوینت تابلو کیت ریاضی

3و4

کسر های متعارفی

-یاد آوری کسر های متعارفی با صورت و مخرج های ومتفاوت

تصاویر- لیوان های مدرج- مقواهایی که به اندازه های مساوی (واحد هایی) تقسیم شده با قسمت های رنگ شده- توپ تنیس با رنگ های مختلف

5

کسر های متعارفی

-تمرین کسر های متعارفی -برای تثبیت یادگیری

استفاده از کیت ریاضی وکیسه حساب

12_6

کسر های متعارفی

-مقایسه کسر های متعارفی -کسر های بزرگتر از واحد -جمع کسر های متعارفی -تفریق کسر های متعارفی

مقوا- تابلو استفاده از پاور پوینت – استفاده از کتاب های دانش

آموزان- کیت ریاضی

14-15-16

عدد مخلوط

-معرفی عدد مخلوط-

- تبدیل کسر بزرگتر از واحد به عدد مخلوط

-تبدیل عدد مخلوط به کسر

مقوا- تابلو- استفاده از پاور پوینت سیب یا میوه های قابل تقسیم وکیت ریاضی

23_17

بخش پذیری (قابلیت تقسیم)

-مفهوم بخش پذیری

- بخش پذیری بر 3و9

-بخش پذیری بر 2و9

پاورپوینت – گردو یا وسایل یکسان وریز برای تقسیم بین دانش آموزان- کیسه حساب

30_24

کسر های متعارفی

-کسر های مساوی

-ساده کردن کسر

-مقایسه کسر ها

-جمع و تفریق کسر ها

مقوا- تابلو- پاور پوینت-اشیاء قابل تقسیم- کیت ریاضی 

33_31

اعداد مخلوط

-مقایسه اعداد مخلوط

-جمع اعداد مخلوط

- تفریق اعداد مخلوط

مقوا- تابلو-  پاور پوینت- تصاویر اشیاء قابل تقسیم لیوان های مدرج

34

مساحت

-معرفی هکتار

-یاد آوری مساحت مستطیل

-آشنایی با واحد های اندازه گیری

-آشنایی با رابطه بین واحد های مساحت

مقوا-تابلو تصاویر و اشکال هندسی به صورت ملموس وعینی(قالی-حوض)-فیلم هایی که به ساخت و ساز ونقشه کشی مربوط باشد-استفاده از پاورپینت- گونیا- کیت ریاضی

35

مساحت

معرفی کیلو متر وکیلو متر مربع

کیلو متر شمار –عکس فیلم

41_36

نسبت و تناسب

-آشنایی با مفهوم نسبت

-آشنایی با جدول تناسب

-نسبت های مساوی

مقوا-تابلو-میوه های قابل قسمت-چرتکه- کیسه حساب -استفاده از پاورپوینت

43و42

آموزش ساعت

-آموزش ساعت ومعرفی ثانیه

-خواندن ساعت ونوشتن آن به صورت عدد مرکب

ساعت- مقوا- تابلو

46_44

اعداد مرکب

-جمع اعداد مرکب

-مقایسه وتفریق اعداد مرکب

ساعت- مقوا- تابلو

48و47

تخمین

-آشنایی با مفهوم ضرب تقریبی

استفاده از پاور پوینت

50و49

کاربرد نسبت

-آشنایی با کاربرد نسبت در زندگی

فیلم هایی که به نسبت وتناسب ربط دارند

51

تمرینات دورهای

-یادآوری تنایب

-یادآوری محیط ومساحت

 

53و52

مساحت

-آشنایی با مساحت لوزی

-آشنایی با مساحت ذوزنقه

کش های مخصوص-کیت ریاضی-مقوا تابلو-پاور پوینت

62_58

درصد

-آشنایی با مفهوم درصد

-آشنایی بین رابطه 100و اعداد زوج

استفاده از پاور پوینت

65_63

تقارن

-آشنایی با مفهوم تقارن

-پی بردن به نظم وترتیب در پدیده های جهان

کاغذ رنگی- مقوا- تصاویر گل ها- حیوانات- اشیاو اجسامی که متقارن هستند-تابلو

67و66

کسر اعشاری

-آشنایی با کسر اعشاری

کیت ریاضی- چرتکه –مقوا – تابلو- میله های یکی دهتایی

74_68

اعداد اعشاری

-آشنایی با مفهوم اعداد اعشاری

-مقایسه اعداد اعشاری

-جمع وتفریق اعداد اعشاری

چرتکه میله های یکی دهتایی- مقوا

80_75

کسر متعارفی

-ضرب عدد صحیح در کسر

-ضرب کسر در عدد صحیح

چرتکه-مقواهی مدرج- اشکال ومیوه های قابل تقسیم

81

نمایش اعداد به صورت اعشاری وکسری

-معرفی نماد"/"به عنوان اعشار

کیت ریاضی- پرتکه- مکعب های یکی دهتایی

85_82

اعداد اعشاری

-ضرب اعداد صحیح در اعداد اعشاری

-ضرب دو عدد اعشاری

مقوا -میله های یکی دهتایی -چرتکه

89_86

اندازه گیری

-معرفی متر سانتی متر ومیلی متر به عنوان واحد های اندازه گیری

-پی بردن به رابطه بین متر سانتی متر ومیلی متر

متر –کاغذ های مقوایی مدرج

90

رسم مثلث

-رسم مثلث با معلوم بودن سه ضلع با استفاده از خطکش وپرگار

خط کش- پرگار- میله های قطعه قطعه - مقوا

92و91

ساختن اجسام هندسی

-ساختن مکعب

-ساختن مکعب مستطیل وچهار وجهی منتظم

قوطی مکعب شکل- مقوا- قیپی چسب

93

حجم

-حجم یک جسم برابر است با مقدار آبی که در ظرف جابجا می شود

لیوان بزرگ یا ظرف شیشیه ای-بزرگ استوانه ای شکل – یک نوار کاغذی

98_94

احجام

-ایجاد انگیزه برای معرفی حجم اجسام

-معرفی یک سانتی متر مکعب به جای حجم مکعبی با ابعاد یک سانتی متر

-معرفی یک سانتی متر مکعب به عنوان واحد اندازه گیری حجم اجسام

-آموزش محاسبه حجم مکعب مستطیل به صورت حاصلضرب سه بعد آن

کیت ریاضی –مکعب های چوبی و پلاستیکی- قوطی کبریت –کتاب – استفاده از پاور پینت

102_99

زاویه

-یاد آوری زاویه

-معرفی سطح نیم دایره برای مقایسه زاویه ها

-آمادگی ذهنی برای معرفی نقاله

-ایجاد آمادگی برای معرفی یک واحد اندازه گیری استاندارد

نقاله – مقوا – زاویه های ساخته شده با استفاده از مقوا –پرگار –نی های پلاستیکی-استفاده از پاور پوینت

106_103

زاویه

-آموزش زاویه 90 درجه

-معرفی نقاله به عنوان وسیله اندازه گیری زاویه

-آموزش اندازه گیری زاویه های داخلی مثلث

-رسم مثلث با استفاده از خط کش و نقاله

گونیا- نقاله- اشکال هندسی زاویه دار-مثلث هایی که از نی های آموزشی ساخته شده اند

114_107

گرم وکیلو گرم

-معرفی گرم وکیلو گرم به عنوان واحد اندازه گیری دیگری برای جرم اجسام

-آموزش رابطه بین گرم وکیلو گرم

وزنه های اندازه گیری –ترازو- فیلم

117_115

اندازه گیری محیط دایره

-ایجاد آمادگی برای آموزش اندازه گیری محیط دایره با استفاده از قطر

-معرفی عدد پی

-آموزش اندازه گیری محیط دایره با استفاده از قطر و عدد پی

-آموزش اندازه گیری محیط دایره با استفاده از چند ضلعی های منتظم درون دایره

سیم- کش –طناب- صفحه میخی- متر –نوارهای مقوایی مدرج- اجسام با سطح دایره ای

123_118

کسر متعارفی

-تقسیم کسر ها با مخرج های مساوی

-یاد آوری عدد مخلوط تقسیم اعداد صحیح بر

-تمرین برای فهم تقسیم کسرها با مخرج های

اورهد- پاور پوینت- مکعب های یکی دهتایی –چرتکه- مقواهای مدرج

126_124

گنجایش

-بیان مفهوم گنجایش یک جسم

-معرفی لیتر به عنوان واحد اندازه گیری

-معرفی سی سی –سانتی متر مکعب – متر مکعب- لیتر

سرنگ- بشر –لیوان -پارچ

128و127

نیم ساز

-رسم نیمساز یک زاویه با استفاده از پرگار و نقاله

پرگار- نقاله- تابلو- اورهد- پاور پوینت

130و129

مساحت دایره

-آموزش مساحت دایره بر اساس مساحت مستطیل

-تمرین برای درک بهتر مساحت دایره

مقوا- پرگار- گونیا- قیچی- اورهد- پاور پوینت –صفحه های میخی –کش طناب -مقوا –اجسام با سطح دایره ای

  
نویسنده : احمدی ; ساعت ۱٠:٥۸ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٦
تگ ها : پنجم ، ریاضی ، تدریس

تدریس ریاضیات

راهکارهای جذاب تر کردن درس ریاضیات . چه کنیم درس ریاضی شیرین و لذت بخش شود ؟

اگر معلم پیکان تیر کلام و برق نگاهش را به جوهر محبت آغشته سازد و بر قلب شاگردانش بنشاند چنان شور و هیجان و عشق به یادگیری در او ایجاد می شود که از شیرینی درس ریاضی شگفت زده خواهد شد .

- الف ) معلم ، برنامه و روش های تدریس :

1. در روش های غلط و مطرود ، معلم خود آموزش دهنده ، طراح و حل کننده ی مسئله است .

2. ریاضیات را در قالب تعاریف محض و در حد حیطه دانشی تدریس نکنیم .

3. از روش زبانی و تقریر که معلم فقط متکلم وحده است استفاده نکنیم و روش استدلالی خیلی بهتر است .

4. برای تدریس ریاضیات روش مکاشفه ای بهترین روش است و استفاده از ابزار و وسایل در به کارگیری از این روش .

5. عدم اطلاع برخی آموزگاران از محتوا ، مطالب و شیوه های تدریس در کلاس های سوم و چهارم .

6. به کارگیری آموزش های مجسم و نیمه مجسم در روش های ارائه درس .

7. تکرار ، تمرین و دقت  و مرور محتوا و مطالب تدریس شده به پررنگ تر شدن یادگیری ریاضی کمک می کند .

8. اختصاص وقت بیشتر ، به یادگیری کمک می کند .

9. ارائه فعالیت های مکمل و خارج از کلاس به دانش آموزان .

10. توجه بیش از حد آموزگار به این درس نسبت به سایر دروس مانند جایگزینی و اختصاص ساعات هنر ، ورزش و ... به این درس ، در دانش آموزان ایجاد تنش و اضطراب می کند .

11. ارائه مفاهیم ریاضی و تدریس توأم با بازی و سرگرمی به یادگیری ریاضی کمک می کند .

12. گرد همایی و برگزاری مجامع عمومی معلمان ، برای هرچه بهتر شدن روش ها و الگو های تدریس .

13. آموزش چهره به چهره مانند تدریس خصوصی در یادگیری هرچه بهتر ریاضی کمک می کند .

14. در تدریس ریاضی از مراحل مجسم – نیمه مجسم و ذهنی و مجرد استفاده شود .

15. معلم تدریس ریاضی را با لطیفه و قصه توأم نماید .

16. هیچگاه در درس ریاضیات دانش آموزان را تنبیه و تحقیر نکنید .

17. روش ها را از حالت مجرد و ذهنی به سمت عینی و مجسم سوق دهیم .

18. نظارت مدیر بر کار معلم و اطلاع از روند پیشرفت کلاس در درس ریاضی .

19. آموزگار باید دانش آموزان را با مسائل ریاضی درگیر کند .

20. تاثیر نا کافی جشنواره های الگوی مناسب تدریس در ایجاد تغییر نگرش آموزگاران به روش های نوع تدریس .

21. تلاش در ایجاد تغییر نگرش مثبت نسبت به درس ریاضی به یادگیری آن کمک می کند .

ب) دانش آموز و خانواده :

1. دخالت برخی والدین در تدریس معلم و اصرار به آموزش روش های قدیمی به فرزندانشان .

2. عدم درک مسئله از سوی دانش آموز مهمترین مشکلات یادگیری ریاضی است .

3. توجه و دقت دانش آموزان با حواس جمع در موقع تدریس آموزگار .

4. تشکیل گروه های کاری دانش آموزان و آموزش فرد به فرد در یادگیری ریاضی کمک می کند .

5. برقراری ارتباط میان یادگیری ریاضی و زندگی روزمره ی بچه ها .

6. توانایی دانش آموزان در حدس زدن ، تخمین زدن و داشتن چنین قدرتی در پاسخ تمرینات ، اشکال و محاسبات ذهنی ، کمک می نماید .

7. وجود ذهنیت غلط مبنی بر سخت و مشکل بودن درس ریاضی ، کار را در یادگیری مشکل می کند .

8. وجود تفاوت های فردی در یادگیری ریاضی  در خور توجه است .

9. تقویت مهارت زبانی و وجود ارتباط مستقیم آن با یادگیری ریاضی حائز اهمیت است .

10. پرورش قوه ی اعتماد به نفس در دانش آموزان ، در یادگیری بهتر ریاضی کمک می کند .

11. ارتباط هرچه بیشتر بین خانه و مدرسه در پیشرفت علمی و درسی دانش آموزان حائز اهمیت است .

12. وجود عوامل ارثی و ژنتیکی و برخورداری از بهره ی هوشی مناسب به یادگیری ریاضی کمک می کند .

13. عدم توانایی برخی دانش آموزان در تعمیم مطالب و محتوای ریاضی به زندگی روزمره ی خود  .

14. توانایی دانش آموزان در حل مسئله یادگیری ریاضی را آسان می کند

15. اضطراب ، نا امیدی ، افسردگی  و عدم اعتماد به نفس در دانش آموزان و وجود مشکلات خانوادگی تاثیر مستقیمی در عدم یادگیری ریاضی داراست .

16. رسیدگی و توجه اولیا به تکالیف ریاضی فرزندانشان کمک شایانی به یادگیری ریاضی می کند .

17. تعدد دانش آموزان و مواجه با زمان اندک تاثیر مستقیمی در عدم یادگیری بهتر ریاضی دارد .

18. برای تثبیت و تعمیق یادگیری ریاضی دانش آموزان باید توانایی ایجاد تعمیم در اندوخته های خود را داشته باشند .

19. دانش آموزان باید ارتباط مسائل ریاضی و اجزای یک مسئله را تجزیه و تحلیل کنند .

ج) کتاب درسی ، وسایل و مواد کمک آموزشی :

1. عدم  وجود تصاویر و نقاشی های جذاب در کتاب ریاضی پنجم  .

2. عمده ترین مشکل یادگیری ، عدم یادگیری جدول ضرب در پایه سوم است .

3. برخی کتب ابتدایی به ویژه علوم و فارسی محلی است برای بروز خلاقیت و    نو آوری در دانش آموزان به جز کتاب ریاضی .

4. برخی محتوا و موضوعات ریاضی پنجم از حدّ درک و توانایی حل دانش آموز     10-11 ساله بالاتر است .

5. حجم زیاد مطالب در این پایه و زمان ناکافی ، فرصت تکمیل یادگیری را نمی دهد و حتی رسیدگی به دانش آموزان ضعیف و نیازمند را فراهم نمی کند.

6. به کارگیری متون کمک آموزشی ریاضی کمک بسیار مفیدی جهت یادگیری ریاضی است .

7. آزمون های مستمر و مکرر به درک و یادگیری ریاضی کمک می کند .

8. ساخت وسایل کمک آموزشی ولو ساده توسط دانش آموزان در برخی موضوعات و مطالب کتاب ، به یادگیری بهتر همان موضوعات کمک می نماید .

9. دانش آموزان هنگام کار با وسایل و ابزار کمک آموزشی خسته نمی شوند اما از نوشتن تکالیف حتی کم زود  خسته و دل زده می شوند .

  
نویسنده : احمدی ; ساعت ۱٠:٤٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٦
تگ ها : پنجم ، ریاضی ، تدریس

عددنویسی

 
 

در یک عدد ارزش هر رقم بستگی به مکان و مرتبه ای دارد که در آن قرار گرفته است .

 6= 1 × 6 یکان 60=10× 6 دهگان 600= 100× 6 صدگان 6000= 1000× 6 یکان هزار .

پس ارزش مکانی هر رقم ، ده برابر اولین رقم جلوی آن می باشد.

 • برای تعیین عددهای یک مجموعه ی عددی متوالی که اعداد ابتدا و انتهای آن مشخص می شود . الف ) اگر از عدد ابتدا تا عدد انتها مورد نطر باشد ( اعداد ابتدا و انتها جزء مجموعه ی عددی باشند ) از فرمول زیر استفاده می شود. 1 + ( عدد ابتدا - عدد انتها ) = تعداد اعداد

 مثال .....> از عدد 97 تا عدد 2056 چند عدد داریم ؟              

 1960 = 1 + ( 97 - 2056)

ب ) اگر تعداد اعداد بین دو عدد ابتدا و انتها مورد نظر باشد ( اعداد ابتدا و انتها جزء مجموعه ی عددی نباشند ) 1 - ( عدد ابتداــــ عدد انتها ) = تعداد اعداد

 مثال : بین اعداد 97 تا 2056 چند عدد داریم ؟

 1958 = 1 - ( 97 - 2056 )

تعداد اعداد

  • تعداد اعداد یک رقمی ( از 1 تا 9 ) ، نه تا می باشد .
  • تعداد اعداد دو رقمی ( از 10 تا 99 ) ، نود تا می باشد. 90= 9 -99
  • تعداد اعداد سه رقمی ( از 99 تا 999) نهصد تا می باشد . 900 = ( 9+ 90 ) -999
  • تعداد اعداد چهار رقمی ( از 1000 تا 9999) نه هزار تا می باشد .

9000 = ( 9+ 90 +900 ) - 9999

روش دوم : رقم نه ( 9) را که تعداد تمام عددهای یک رقمی می باشد می نویسیم و تعدادی صفر ( 0 ) جلوی آن قرار می دهیم که با رقم 9 به تعداد رقمهای عدد مورد نظر باشد.

شماره گذاری صفحات کتاب :برای شماره گذاری صفحات کتاب با توجه به تعداد صفحه ها از یک - دو - سه و .. . . رقمی استفاده می شود.

 در صفحه بندی کتابی که فقط 9 صفحه دارد ، 9 عدد یک رقمی به کار می رود.

 کتابی که 99 صفحه دارد ، 9 صفحه ی آن با اعداد یک رقمی و 90 صفحه ی آن با اعداد دو رقمی صفحه بندی می شود.         

 189 = 180 + 9 = ( 2 × 90 ) + 90

کتابی که 999 صفحه دارد:              

  2889 = 2700 + 180 + 90 = ( 3 × 900 ) + ( 2 × 90 ) + 9

سوال : کتابی دارای 450 صفحه می باشد ، در صفحه بندی این کتاب چند رقم به کار رفته است ؟

در ابتدا صفحه هایی را که بااعداد سه رقمی صفحه بندی شده مشخص می کنیم.

 351 = ( 9 + 90 ) - 450 351 صفحه سه رقمی است ،

 پس : 1242 = 1053 + 180 +90 = ( 3 × 351 ) + ( 2 × 90 ) + ( 9)

برای نوشتن کوچکترین و بزرگترین عددها بدون تکرار رقمها ، فقط تا عدد 10 رقمی ممکن است .زیرا عددهای با تعداد رقمهای بیشتر حتما رقم تکراری خواهند داشت .

 کوچکترین عدد با استفاده از ده رقم بدون تکرار رقمها 9 8 7 6 5 4 3 2 10 بزرگترین عدد با استفاده از ده رقم بدون تکرار رقمها 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

روش نوشتن اعداد چند رقمی با رقمهای داده شده: مثال : با زقمهای « 5 ، 6 ، 3 ، 9 » چند عدد دو رقمی می توان نوشت ؟ چون اعداد دو رقمی دارای مرتبه های یکان و دهگان می باشند پس هر یک از رقمها یکبار در یکان و یکبار در دهگان قرار می گیرند و چون چهار رقم داریم . پس هر رقم چهار بار در یکان و چهار بار در دهگان قرار می گیرند.

 تعداد اعداد 16 = 4 × 4

 حال می خواهیم بدانیم با همین ارقام چند عدد سه رقمی می توان نوشت ؟

                    یکان      دهگان         صدگان

              64 = 4    ×      4       ×       4

در هر دسته یک عدد با رقمهای تکراری نوشته می شود ( 55 -66 - 33 -99 ) پس دوازده رقم بدون تکرار رقمها 12= 4 - 16

برای بدست آوردن تعداد عددها بدون تکرار رقمها ، از بالا ترین مرتبه تعداد رقمها را قرار می دهیم و در هر مرحله به ترتیب یک واحد از تعداد رقمها کم می کنیم.

مثال: سوال: بارقمهای( 7-3-4-6 )چند عدد سه رقمی بدون تکرار رقمها می توان نوشت؟

                                    یکان     دهگان     صدگان

                          24  =    2     ×   3      ×     4

سوال: با رقمهای (6-0-5-2-7 )چند عدد سه رقمی بدون تکراررقمها می توان نوشت؟

         یکان    دهگان    صدگان

   48 = 3   ×    4      ×   4      زیرا در بین رقمهای داده شده رقم صفر وجود داردکه این رقم درتعداد رقمهای سمت چپ عدد محسوب نمی شود.

اگر در عدد های خواسته شده ،زوج یا فرد بودن در نظر گرفته شده باشد فقط رقمهای زوج یا فرد در تعداد رقمهای سمت چپ (یکان) محسوب می شود.

مثال :با رقمهای (3-0-6-9-2 )چند عدد سه رقمی فرد می توان نوشت ؟ ( 3 و 9 ) فرد هستند.

                    یکان      دهگان       صدگان

            40 =   2    ×      5    ×       4       

  
نویسنده : احمدی ; ساعت ۱٠:٤٠ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٦

تدریس ریاضی

 اصول کاربردی در تدریس ریاضی 

 

1.       حل مساله یکی از روش های آموزش ریاضیات است . ولی این موضوع صرفا به این معنی نیست که باید مجموعه ای از مهارت ها وراهبردها را مستقیما به کودکان انتقال داد . اهمیت حل مسایل را درتکامل وتوسعه ی توانایی های کودکان ، نباید دست کم گرفت . در واقع ، حل مساله به مثابه شناختی  جامع از این موضوع است که بهترین روش تدریس ریاضیات ، تدریس از طریق سوال کردن ( ایجاد انگیزه ) است ؛ مانند سوالاتی از این نوع : « چگونه می توانیم به این موضوع بپردازیم ؟ » و « چه روشی برای یافتن جواب به ذهنتان می رسد ؟ » معلمان مدارس ابتدایی معمولااز این روش برای تدریس خواندن ، علوم اجتماعی وسایر زمینه های تحصیلی استفاده می کنند . مثلا هنگام خواندن سوال می شود : « کدام لغت در آن جمله بامعنی است ؟ » درعلوم اجتماعی می پرسند : « فکر می کنید چرا شهر دراین نقطه قرار دراد ؟ » این واقعیت ها نشان می دهد که روش حل مساله ، کودکان رابرای یافتن پاسخ ، بامسئله درگیر می کند ودرواقع آنان را وا می دارد که برای رسیدن به پاسخ مسئله ، استدلال کنند . لازم است که معلمان به جای آن که مطابق همان روش های معمول ، مطالب درسی خودرا به دانش آموزان دیکته کنند ، ازچنین روش هایی در آموزش ریاضیات سود ببرند .

2.       درتدریس ریاضیات ، باید عواملی که کودکان رابه کلاس درس علاقمند می کند ، شناخته شود . ما می توانیم به کودکان کمک کنیم تاارتباط ریاضیات رابا جهان واقعی دریابند . این موضوع اهمیت فوق العاده ای دارد که  ما بتوانیم  کاری کنیم تا کودکان ، اندیشه های ریاضی را ، چه درمدرسه و چه در زندگی خارج از مدرسه ی خود به کار ببرند . مفهوم این عبارت به مراتب بیش از عملکرد « صحیح  » است : این موضوع به معنی به حساب آوردن باورهای کودکان درمورد چگونگی کنار آمدن با ریاضیات است . اگر ندانیم آن چه که سعی در تدریس آن داریم ، باید بر مبنای دانسته های پیشین کودکان بنا شود ، دریاری کودکان موفق نخواهیم بود . ( حتی اگر بچه ها موضوع رابه شیوه ای نادرست یاد بگیرند . یا شاید مطلب به شیوه ای نادرست تدریس شود ) . فرض اینکه کودکان با ذهنی چون یک لوح سفید به مدرسه می آیند ، آشکارا نادرست است . فرض این که آنان به سادگی آن چه را ک آموخته اند ، « به ذهن می سپارند » نیز به همان نسبت نادرست است . ما باید به آنان کمک کنیم تا مطالبی راکه هم اکنون آموخت اند ، با مطالب قبلی ارتباط دهند و باید اندیشه های نادرست آنان را تصحیح کنیم . در طول این فرایند ، باید به طور مداوم میزان درک آنان را مورد توجه قراردهیم . زیرا این کار تاثیر بسزایی دریادگیری دارد .

3.       مبنای همه ی آموزش ها باید بر آزمایش استوار باشد ، بخصوص آزمایش با مواد کمک آموزشی که ساخته ی خود کودکان است . در حالی که بسیاری از افراد هنوز به ثمر بخش بودن آزمایش های عملی کودکان پی نبرده اند ، اما تحقیقات و گفته های معلمان حاکی از آن است  که آنان ازاین طریق به آموزش موثر تر وموفقیت های بسیار دست یافته اند . اکثر ما این موضوع رادر زندگی شخصی خود تجربه کرده ایم ؛ برای مثال ، آیا شماگره زدن بند کفش را صرفا ازاین طریق یاد گرفته اید که کسی به شما چگونگی بستن آن را آموخته است ؟ آیا کارکردن بایک پردازشگر کلمات راتنها ازطریق کتاب راهنما آموخته اید ؟ یادگیری ریاضیات نیز چنین فرایندی دارد : کودکان باید کارکردن بانماد های ریاضی را یاد بگیرند . اما این یادگیری باید از طریق یک درگیری فعال و یک سلسله آزمایش با موضوعات واقعی صورت گیرد .

4.       گفتگو درموردریاضیات بایدیکی از اهداف آموزشی باشد . کودکان باید درمورد آن چه که انجام می دهند ، بحث و گفتگو کنند . به این ترتیب ، برای آان موضوع مورد بحث محسوس می شود واز دقت یا بی دقتی دریک نتیجه گیری آگاه می شوند . دربیشترکلاس ها ، بحث درمورد یک موضوع صرفا پاسخگویی به سوالاتی مانند « حاصل جمع 7 و 9 چقدر می شود ؟ » محسوب می شود . دانش آموزان باید ازطریق بیان شفاهی اندیشه های خود ، ازاین پیش تر پیش بروند .

اندیشه هایی که درآن ها ، ازخود بپرسند : جواب مسئله چه باید باشد ؟ چراجواب رااین طور تصورمی کنند و چگونه می توانند دیگران رابه درستی گفته خود متقاعد کنند . بنابراین ، برای فهمیدن ریاضیات به چیزی بیش از « دنبال روی » نیاز است . بدانید که شاد مانی حاصل از حدس زدن و یافتن پاسخ درست از طریق گفتگو درباره ی ریاضیات حاصل می شود . بعلاوه ، کودکان درمی یابند که ریاضیات نیز یک روش گفتگو کردن است .

5.       این مفهوم که بسیاری از اندیشه های ریاضیات با هم ارتباط دارند ، باید گسترش داده شود . بسیاری از بچه ها ، وبدتر از آن بسیاری از معلمان ، به ریاضیات به عنوان مجموعه ای ازحقایق ومهارت ها نگاه می کنند ک صرفا باید حفظ شوند .

این یکی از عواملی است که یادگیری ریاضیات را ( نسبت به دروس دیگر ) به مراتب دشوارتر می کند . مشاهده ی روابط متقابل وهمبستگی موجود درمباحث و اندیشه ها کمک می کند تا موضوعات مجزا رابه صورت یک کل با معنا ببینیم . بنابراین ، هدف اساسی درتدریس ریاضیات عبارت است از کمک به کودکان برای ساختن یک چهارچوب استوار از اندیشه های ریاضی . درک ارتباط درونی موضوعات سبب می شود که جمع  ومنها تحت یک الگو بررسی شود هم چنین این اندیشه نضج بگیرد که هندسه و حساب دو جهان جدا ازهم نیستند .

6.       معنا جویی درریاضیات باید به عنوان زمینه ای در آموزش مورد توجه قرار گیرد . استفاده از مواد آموزشی که دانش آموزان ساخته اند ، وهم چنین کاربردهای ریاضیات در جهان واقعی ، مفهوم جمله ی بالا را روشن می سازد . کمک به کودکان برای فهمیدن اینکه ( مثلا )  چرا الگوریتم ضرب به این صورت عمل می کند وحتما دلیل در این کاروجود دارد یا این موضوع که چرا وقتی یک شیئی رااز دو زاویه متفاوت نگاه می کنیم ، شکل آن متفاوت است  ومواردی ازاین نوع ، سبب معنا جویی درریاضیات می شود .

7.       کارگروهی درریاضیات باید به یک روش معمول تبدیل شود دراکثر کلاس های درس ، بخصوص درکلاس های بالاتر ، کودکان به تنهایی روی ریاضیات کار می کنند . این کاردرزمان های خاصی ضروری است . اما در باقی ائقات ، کودکان باید بایک دیگر کار کنند . آموزش دوتایی ( یعنی وقتی که دو کودک بایک دیگر کار می کنند ) و گروههای یادگیری  ( که درآن گروه در پاداش حاصل از پیشرفت ویادگیری سهیم است ) فقط دو نمونه از روش هایی است که در آن ها بچه ها رادر کار های گروهی وارد می کنند . این موضوع را که یک گروه باید فقط ازافرادی تشکیل شود که دارای تواناییها وسطوح یکسان اند تا از این طریق بتوانند درکنار یکدیگر کارکنند ، بسیاری از معلمان مورد انتقاد قرار داده اند . کودکان ما به دلیل این که با یک دیگر تفاوت دارند ، می توانند از هم چیز یاد بگیرند .

8.       نیازهای متفاوت کودکان باید مورد ملاحظه قرار گیرد . این مطلب باعث بی اعتبار شدن بند قبل نمی شود ؛ بلکه به این معنا ست که بچه های گونا گون دارای ادراک متفاوت هستند وازطریق عوامل متفاوتی نیز تحریک وبرانگیخته می شوند . روشن است که آن دسته ازکودکانی که ناشنوا هستند ، به روش های آموزشی دیگری نیازمندند ؛ کودکانی هم که به به ارزش و اهمیت ریاضیات ازطریق تربیت آموزشگاهی واقف نیستند ، به شیوه های متفاوتی از آموزش نیاز دارند . معلم باید همواره این موضوع راکه « نیاز های فردی بایدمورد توجه قرار گیرند .» با خود تکرار کند . آموزش باید درجهت پذیرفتن این نیازها ی فردی تغییر مسیر دهد .

9.       برای کودکان باید فرصت های برابر در یادگیری ریاضیات فراهم شود. ازبرخی ،  جهات ، این گفته ، تعمیم عبارت بالا ست . اما باید توجه کنیم که بادختران وپسران به طور متفاوت رفتار نکنیم . بعلاوه ، این موضوع به این معنا نیز هست که حتی بچه های ضعیف نیز باید امکان دست یابی به مباحث پیشرفته ریاضیات را داشته باشند . آنان بایداحتمالات وتخمین زدن  ( برآورد ) و ... بدانند : به طور خلاصه ، آنان به آموزش بیشتری در زمینه ی محاسبات نیاز دارند ، همان بحثی که بسیاری ازیادگیری آن شانه خالی می کنند . درصورتی که به کودکان فرصت کافی داده نشود ، چیزی یاد نخواهند گرفت . درواقع ، شما نمی توانید مطلبی را که حتی ازوجود آن آگاهی ندارید ، یادبگیرید . موقیت کودکانی که ضعیف تر هستند ، هیچ گاه به وسعت وگستردگی دیگران نیست . بااین حال ، حتی ضعیف ترین آنان نیز نمی تواند به کسب مهارت بیش تری درزمینه محاسبات نایل شود و بعضی از آنان با پیشرفت خود درزمینه های دیگر ، ماراشگفت زده خواهند کرد .

10.   پیشرفت کودکان درزمینه ی ریاضیات باید از طریق آزمون های کتبی تشخیص داده شود . آزمون های فعلی برآن چه که ما تدریس می کنیم ، اثر بازدارنده ای دارد . آزمون هاباید شامل مباحث جدید باشد و وسیله ای برای تشخیص توانایی حل مسئله ، استدلال وسایر اهداف آموزشی باشد و این مهم ، ازطریق فنونی که در آزمون های کتبی به کار می رود ، حاصل خواهد شد . به این ترتیب ، تصویر روشن تری از آن چه که کودکان از ریاضیات آموخته اند و همین طور آن چه که ما آموزش داده ایم ، به دست خواهد آمد .

 

منبع : کتاب کمک به کودکان در یادگیر ی ریاضیات

مولفان : رابرت . ای . ریس 

            مرلین . ن . سایدام

           مری مونگومری لیندکوئیست

مترجم : مسعود نوروزیان

  
نویسنده : احمدی ; ساعت ۱٠:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٢
تگ ها : پنجم ، ابتدایی ، ریاضی

زمین لرزه های مخرب ایران

زلزله های (زمین لرزه های ) مخرب در کشور ایران

1)  مرگبارترین زمین لرزه ای که در کشور ما به وقوع پیوسته، مربوط است به خرداد ماه 1369 در زنجان و گیلان، برای بسیاری هنوز خاطره تلخ درگذشت 40000 تا 50000 نفر از ساکنان مناطق شمال و شمال غرب کشور تازه است.

2) در زلزله بم نیز که 26 دسامبر 2003 برابر 5 دی 1382 روی داد نزدیک به 30 هزار نفر کشته شدند. در این زمین لرزه همچنین تقریبا تمام ارگ تاریخی بم ویران شد.

3) زلزله طبس در شهریور ماه 1357 خسارات مالی و جانی فراوانی برجای گذاشت. در این زلزله حدود 25000 نفر جان باختند و حدود همین تعداد زخمی و بی خانمان شدند.

4) زلزله 3/7 ریشتری دشت بیاض در شهریور ماه 1347 به قدری گسترده بود که برآورد تلفات ناشی از آن مقداری تقریبی در حدود 12000 تا 20000 بوده است و مقدار دقیقی برای آن ارائه نشده است.

5) در مقام پنجم زمین لرزه بوئین زهرا قراردارد که به لحاظ میزان خسارات مالی در مقیاسی بسیار وسیع از موارد قبل به وقوع پیوسته است. در شهریور 1341 ، یک زلزله 3/7 ریشتری این منطقه را تقریباً با خاک یکسان کرد و جان 12230 نفر را گرفت.

6) یک زلزله 1/7 ریشتری تعطیلات نوروزی مردم قیر کرزین را در فروردین 1351 به عزا تبدیل کرد و آنها را در سوگ 5100 نفر از همشهریانشان نشاند.

7) در شمال غرب ایران، شهرهای مرزی با روسیه 5000 نفر از ساکنان خود را در آذر 1355 بر اثر یک زلزله 3/7 ریشتری از دست دادند.

8) زلزله 2/8 ریشتری مکران در آذر سال 1324 باعث جان باختن حدود 4000 نفر از ساکنان آن مناطق در بلوچستان شد. اگر چه این زلزله به لحاظ بزرگی، در ایران بی سابقه بوده است، اما به دلیل کم تراکم بودن منطقه خسارات جانی گسترده در پی نداشته است.

9) تقریباً 3300 نفر از ساکنان شهر درگز در شمال خراسان و روستاهای اطراف آن بر اثر زلزله 4/7 ریشتری در اردیبهشت 1308 جان باختند.

10) شهر گلباف در خرداد سال 1360 توسط زمین لرزه ای به بزرگی 9/6 ریشتر به لرزه درآمد و براثر آن حدود 3000 نفر جان خود را از دست دادند.

11)زلزله اردیبهشت ماه 1309 در سلماس با بزرگی 2/7 ریشتر که در رده ده زمین لرزه مرگبار ایران قرار دارد، جان 2500 نفر را گرفت.

  
نویسنده : احمدی ; ساعت ۱٠:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٢
تگ ها : پنجم ، علوم ، زلزله

بخوانیم

قیدوانواع آن

کلمه ای است که مفهوم فعل یا صفت یا کلمه ی دیگر را به چیزی از قبیل : زمان ، مکان ، حالت و چگونگی  مقید سازد و از ارکان اصلی جمله باشد ، مانند : هوشنگ پیوسته کار می کند ، هرگز بیکار نمی نشیند ، هر پرسش را عاقلانه جواب می دهد .   کلمات پیوسته ، هرگز و عاقلانه از قیود هستند .

ممکن ایت یک جمله دارای چند قسم از قیود باشد :  بهرام ، امروز اینجا خوب کار کرد .
" امروز " قید زمان و " اینجا " قید مکان و " خوب " قید  حالت است

ممکن است قیدی  بر سر قید دیگر افزوده شود : محمد بسیار دیر به خانه بازگشت

قید بر دو قسمت است : مختص و مشترک
قید مختص آن است که تنها در حالت قید استعمال شود ، مانند : هرگز ، هنوز
قید مشترک آن است که در غیر حالات قید نیز استعمال شود ، مانند : خوب ، بد و امثال آن که گاهی صفت واقع شوند  و گاهی قید : علی خوب کار می کند . محمد شاگرد خوبی است .

پاره ای از قیود مشهور از این قرار است :

1- قیود زمان : پیوسته ، همیشه ، گاه ، گاهی ، ناگاه ، ناگهان ، همواره ، دیر ، زود ، بامداد ، دوش ، پار ، پیرار ، شب ، روز ، دَردَم
2- قیود مکان : بالا ، پایین ، فرود ، چپ ، راست ، پیش ، پس ، آنجا ، اینجا ، درون ، برون ، هرجا ، همه جا ، ایدر
3- قیود مقدار :  بیش ، کم ، بسیار ، اندک ، پاک ، سراسر ، یکسر ، بسی ، بسا ، چند ، چندان ،  فراوان
4- قیود تاکید و ایجاب : البته ، لابد، لاجرم، ناچار، بی گفتگو، بی گمان ، بدرستی ، راستی را ، بی چند و چون
5- قیود ترتیب : پیاپی ، دمادم ، نخست ، درآغاز ، درانجام ، دسته دسته ، یکان یکان ، پی ، آنگاه
6- قیود نفی :  نه ، هیچ ؛ هرگز ، به هیچ وجه ، به هیچ رو ، اصلا ، ابدا ، مطلقا
7- قیود وصف :  خندان ، شادان ، سواره ، پیاده ، لنگ لنگان ،  عاقلانه ، آشکار ، نهان ، مردوار ، بنده دار ، آسان ، دشوار ، سربسته ، نهفته
8- قیود شک و ظن : پنداری ، گویی ، گوییا ، مگر ، شاید
9- قیود استفهام : کدام ، چند ، چه سان ، مگر ، هیچ
10- قیود استثنا : جز ، جز که ، مگر ، الّا
11- قیود تمنّی : کاشکی ، کاش ، ای کاش ، بو که ، آیا بود
12- قیود تشبیه : مانا ، همانا ، چنین ، چنان

  
نویسنده : احمدی ; ساعت ٩:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٢

کشورهای همسایه ی ایران

 

معرفی کشورهای همسایه ی ایران 

ترکمنستان

کشور ترکمنستانم

همسایه ی ایرانم

در شمال شرقی ام

همراه یک دشتی ام

قره قوم نام اونه

که توش شن روونه

آب و هوایم گرمه

محصول مهمم پنبه

منبعم گاز و نفته

قالی هم صنعت دسته

مرکز من عشق آباد

که بسیار هست آباد

ترکمنی زبانمون

اسلام هست دینمون

یک چند تا رود دارم

می دونید چه نام دارم

تجن و اترک و مرغاب

که بسیار هستند پرآب

یک شهر معروف دارم

بسیار دوستش می دارم

شغل مردم من هست

تو این صحرای پر دشت

کشاورز و دامپرور

ماهیگیر توانگر

ارمنستان

منم منم ارمنستان

دارم یکمی داستان

در شمال ایرانم

هوای سردی دارم

مرکز من ایروان

یکم همنام با ایران

دامپروری شغلمون

سیب زمینی محصولمون

مغرب من ترکیه

میشه با من  همسایه

سیمان و برق صنعتند

بسیار هم نعمتند

زبانمون ارمنی

نداریم هیچ معدنی

 

جمهوری آذربایجان

روی نقشه نگاه کنید

بعدم مرا پیدا کنید

جمهوری آذربایجانم

شمال غربی ایرانم

آب و هوام نیمه خشکه

تقسیم شدم دو دسته

نخجوان بخش کوچکم

سمت شرق بخش بزرگم

مرکز من هست باکو

یک مقداری هم دارم کوه

یک معدنم که نفته

یک شهر معروفم گنجه

دو رود ارس و کورا

یک شهر به نام آستارا

مرز من و ایرانه

کالایی ارزان داره

اسلام دینمونه

آذری زبانمونه

انگور و غلات و توتون

می شوند محصولاتمون

نقشه مرا نگاه کنید

به سرزمین من سفر کنید

 

ترکیه

چهارمین کشور هستم

روشن و تیره هستم

یک چندتایی رود دارم

فرات و دجله دارم

یکی هم قزل ایرماق

از اون تشکیل میشه باغ

مرکز من آنکارا

مردمش هستند دارا

دور و برم هست دریا

مرمر و اژه و سیاه

دارای دو دریاچم

دوست دارید براتون بگم

یکی توز گل و یکی وان

میوه دارم فراوان

یک شهر دارم استانبول

که پر شده توش از گل

مردم من مسلمان

که هستند ترکی زبان

همکاری دارم با ایران

یک کشور با ایمان

 

عراق

من هم عراق هستم

مغرب ایران هستم

کشوری اسلامی هستم

سرزمینی سبز هستم

چهار شهر مذهبی

با زبان عربی

هستند نجف و کربلا

کاظمین و سامرا

مردمم شیعه و سنی

با رفتار حسینی

خرما محصول منه

بصره بندر منه

مرکز من بغداد

پر از درد و فریاده

یک کشور نفت خیزم

دارای کرکوک و اربیلم

چهار شهر دیگر هستند

دور و بر من هستند

کشور عربی هستند

دارای دینی هستند

اسلام دینشونه

عربی زبانشونه

عربستان ، اردن ، سوریه

اون یکی هم کویته

پاکستان

همسایه ی ایرانه

کنار دریای عمانه

داره اون یک رود سند

که میره اقیانوس هند

مرکزش اسلام آباد

با مردم خیلی شاد

داره یک چندتایی شهر

که یکیشون هست بندر

بندرش هست کراچی

با صنعت نساجی

راولپندی و لاهور داره

یکی هم پیشاور داره

محصول فراوان داره

فرآورده دام داره

زبانشون هست اردو

نداره اون زیاد کوه

ببین راهنمای او

مشرق ایران جای او

اسلام هست دین او

پاکستان هست نام او

 

افغانستان

آخرین کشور هستم

در شرق ایران هستم

مردمم هستند روستایی

ندارم هیچ دریایی

بیشتر جاهام کوه دارم

دامپرور دام دارم

با آب شدن برفها

سرازیر شدن از کوهها

تشکیل می شه چندتا رود

کاندوز و هیرمند و هریررود

مرکز من هست کابل

یک رودم به نام کابل

نخ و پارچه صنعتند

که آنها هم نعمتند

ریسندگی و بافندگی

با پشم و پنبه هست کافی

اسلام دینمونه

دری پشتو زبانمونه

  
نویسنده : احمدی ; ساعت ٧:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱۱
تگ ها : جغرافیا ، جگژ

کارگاه انشا

کارگاه انشا


 

علم ودانش را به بند آورید و از آن صیانت و نگاهبانی کنید .
عرض کردند ،راه و رسم به بند کشیدن علم و دانش چیست ؟ فرمود : کتابت و نگارش آن . < قیدالعلم بالکتابه >حضرت محمد (ص)1-هدف از آموزش نگارش و انشا چیست ؟
2-برای رسیدن به این هدف می توان از چه شیوه هایی بهره گرفت ؟
عمده ترین هدف ما در نگارش ، ایجاد آمادگی برای زندگی اجتماعی و رفع نیازهای حال و آینده ی انسان است . نگارش ، متناسب با نیازهای زندگی فزدی و اجتماعی انسان ، انواعی دارد . مکاتبات اداری ، چکیده نویسی، نامه های دوستانه،تهیه گزارش  نوشتن مطالب علمی و آموزشی و فنی و .....گونه های متنوع نگارش است .
هدف آموزش انشا و نوشته های ادبی کمک به شکوفایی استعدادهای نهفته و پرورش آنها و خلق آثار ادبی چون داستان ، فیلم نامه ، نمایش نامه ، قطعه ادبی و ....است .
به این ترتیب در می یابیم که :
نگارش زبان را تقویت می کندو با آموزش مهارت هایی انسان را برای پاسخگویی به نیاز های فردی و اجتماعی خود توانا می سازد . اما انشا ، که خود نوعی نگارش است ، سطحی بسیار فراتر از نگارش دارد . در انشا علاوه بر تسلط بر زبان باید با ادبیات و مهارت های ادبی نیز آشنا شد .
برای نوشتن در باره ی هر مو ضوعی لازم است : 1- خوب فکر کنیم  2- خوب گوش بدهیم 3- خوب ببنیم 4- خوب مطالعه کنیم
نقش مطالعه در نگارش چون نقش آب در پرورش گیاه است .  درطول زندگی مطالب فراوانی را مطالعه می کنیم و با تمام و جود آن ها را هضم کرده و با گوشت و پوست و خون خودقرین می سازیم  تا به هنگام نوشتن که میوه ی مطالعه است از آن ها استفاده می کنیم . هر چه میزان مطالعه و نوع و کیفیت آن بهتر باشد حاصل و نتیجه بهتری هم عاید ما می گردد . ( در دنیا هیچ لذتی قابل برابری با مطالعه نیست . تولستوی )
در تمامی پایه‌ها برای این که دانش‌آموزان با نوشتن بیشتر آشنا بشوند باید به کتاب بنویسیم بیشتر اهمیت بدهیم چون تمامی نکاتی که در بنویسیم وجود دارد علائم و نشانه‌هایی هستند که در نوشتن انشا به ما کمک می‌کنند و به تک تک تمرینات اهمیت داده و به دانش‌آموزان یاد دهیم.مثل موضوعهایی در مورد رعایت علائم دستوری در نوشتن.در جمله و انشا علامت‌گذاری باید مراعات شود.
مشکلات نوشتن انشا در دوره ابتدایی
1)عدم داشتن مطلب
2)عدم توسعه کتابخانه دبستان و کلاس
3)عدم شرکت دادن بچه‌ها در مجالس  عمومی،سخنرانی،نماز جمعه،گردشها و بازدیدهای علمی سطح آگاهی آنها را کاهش می‌دهد.
4) فراهم نکردن زمینه‌های مساعد و واقعی برای اجبار یافتن به نوشتن مانند شرکت در تهیه روزنامه‌دیواری،نوشتن نامه و دادن پیام کتبی به خانواده
5)عدم گسترش گنجینه لغات کودکان
6)عدم آموختن کلمات هم خانواده،متشابه و متضاد و افزایش لغات آنها
7)عدم آشنایی به سبک و الگوی خاص که بهترین نمونه‌ همان متون دروس کتابهای فارسی است.
8)عدم تطابق موضوع انشا با سن و فهم و علاقه کودکان
9)عدم توانایی در ترکیب کلمات و بیان احساس و  فکر
10)عدم آشنایی دانش‌آموز با چگونگی شروع انشا
کلاس های پر جمعیت عامل دیگری است که فعالیت را از معلم و کلاس سلب می کند و بلاتکلیفی و دلسردی را جانشین تلاش و کوشش می سازد.

[color]انتخاب موضوعات تکراری و بعضا قالبی و عدم رعایت ذوق و سلیقه و توان دانش آموزان در انتخاب موضوعات عامل دیگری است که عدم علاقه ی دانش آموزان به نوشتن انشا را در پی دارد. تعداد انشاهایی که در یک سال تحصیلی در کلاس ها گفته می شود، به ندرت از انگشتان دست ها تجاوز می کند.موضوعات انشای امتحانی، به ویژه امتحانات نهایی هم، قالبی و تکراری و در سطح ابتدایی موضوعاتی است از قبیل: فلان فصل را شرح دهید و یا فایده ی درخت کاری را بنویسید و در نوع     آبرومندانه ترش: علم بهتر است یا ثروت...
در زمینه ی ارزشیابی، هرگز دیده نشده فی المثل در امتحانات نهایی پنجم ابتدایی از این درس کسی تجدید شود، و این حرف عمومیت یافته. مگر انشا هم درسی است که کسی از آن تجدید شود؟
دانش آموزان باید با انشا نوشتن، مهارت های متناسب با توان خود را به دست آورند:

  • - کلمات را در جمله های مناسب به کار برند.
  • - زیرنویس های مناسبی برای نقاشی ها و عکس ها بنویسند.
  • - با دادن دو یا سه کلمه از آن ها بخواهند که آن کلمات را در جملاتی که خود می سازند به کار برند.
  • - ا ز وقایع و حوادث جاری مدرسه، یادداشت تهیه کنند.
  • از چیزهایی که در کتاب ها خوانده اند، خلاصه ای تهیه کنند.
  • - نامه های کوتاه چند جمله ای به پدر، مادر و معلم و دوستان خود بنویسند.
  • - از راهنمایی های معلم یادداشت بردارند.
  • گزارش های کوتاهی تهیه کنند.
  • هر مطلبی را که می شنوند، خلاصه ای از آن را به رشته ی تحریر درآورند.
  • - نامه های دوستانه ی چند بندی (چند پاراگرافی) را درست بنویسند.نامه های اداری ساده را درست نویسند.
  • - یک جمله را به انواع مختلف بسازند، و زیباترین آن ها را مشخص کنند.
  • - نشانی نامه ها و بسته های پستی را درست بنویسند.

لازم به یادآوری است که از همان سال اول و خصوصاً سال دوم باید دانش آموزان، نقطه گذاری، جمله بندی، سر سطر رفتن،رعایت کردن حاشیه را به خوبی فرا بگیرند  و در کلاس های بالاتر، ضمن رعایت بیش تر موارد فوق، علامت تعجب ،علامت سؤال،  گیومه و... را بیاموزند.
در دوره ی ابتدایی به علت عدم آگاهی بالنسبه لازمه ی معلمان و عدم اهمیت به آموزش درس انشا در بعضی از مدارس باعث شده تا این درس به صورت فرمایشی در برنامه ی درسی گنجانده شود و وقت آن معمولاً صرف جبران عقب ماندگی دروس دیگر  می شود.
ساعت انشا در مدارس ما غالباً ساعت بیکاری و اتلاف وقت است. معمولاً میدان به عده ای معدود اختصاص پیدا می کند و عموم دانش آموزان در این درس فرصت کار و فعالیت نمی یابند، در چنین اوضاع و احوالی چگونه می توان انتظار داشت دانش آموزان به این درس رغبتی نشان دهند و به فکر مطالعه و کسب اطلاعات سودمند برآیند و توان نوشتن را پیدا کنند؟ هدف از آموزش انشا، این است که توانایی و مهارت دانش آموزان در نوشتن به پایه ای برسد که به آسانی بتوانند آن چه را که می اندیشند و  می خوانند، برای دیگران بگویند و بنویسند، درست و دلنشین و گیرا و خوب بنویسند و در استدلال و توصیف مطالب توانا شوند.


[color]گروه 1- در زنگ انشا چه روش هایی را برای کاهش موانع خلاقیت و نیز پرورش خلاقیت در نوشتن دانش آموزان پیشنهاد می کنید؟                               مدارس پسرانه 1و 4
گروه 2-   برای انتخاب یک موضوع انشای خوب چه شرایطی باید لحاظ گردد؟                                             مدارس دخترانه 1و 2
گروه 3-  از حیث آیین درست نویسی در یک نوشته خوب باید چه مواردی رعایت شود ؟ ( ارزشیابی )                     مدارس دخترانه 3 و پسرانه 3
گروه 4-  شما چه پیشنهادهایی را به منظور کارگاهی نمودن کلاس انشا ارائه می کنید ؟                        مدارس پسرانه 2ومهمانان[/color]1-
برای کاهش یا از بین برده موانع خلاقیت دانش آموزان در زنگ انشا
دقت به این نکته که بچه ها تا قبل از سن مدرسه خلاق ترین موجودات هستند و بعد از پایان دوران دبیرستان قدرت خلاقیت آن ها از نصف هم کم تر شده است، جایگاه ها را به عنوان معلم، درباره ی خلاق ماندنشان، حساس تر می کند.
کلاس انشا، فرصتی است برای برداشتن موانعی که به تدریج بر سر راه تخیل قوی دانش آموزان قرار گرفته است. موانعی که خلاقیت را به تدریج می خشکاند و فرد را تبدیل به انسانی محافظه کار می کند که تنها بر روی زمین سفت و محکم می تواند گام بردارد.
این کارگاه فرصتی بود تا باتوجه به تجارب معلم های پایه چهارم ، در کلاس های شان، فعالیت هایی را برای کاهش موانع خلاقیت دانش آموزان طراحی شود؛ این موانع به طور عمده عبارتند از:
1- ارایه‌ موضوعات‌ تکراری‌ به‌ دانش‌آموزان‌
2- آشنا نشدن‌ دانش‌آموزان‌ با ضرورت‌ و حیاتی‌بودن‌ مهارت‌ نوشتن‌
3 - بی‌انگیزگی‌ دانش‌آموزان‌ نسبت‌ به‌ مهارت‌ نوشتن
4 - عدم  پذیرش  ایده های جدید
5- ترس از شکست، تفکر منفی  
کلاس انشا فرصتی است مناسب برای از بین بردن این موانع. هم چنین این کارگاه یادآوری می کند که به عنوان یک معلم نیز، در فضای کلاس، سعی کنیم موانع خلاقیت خود را کنار بگذاریم و برخوردی خلاقانه با تفکر و عقاید دانش آموزان داشته باشیم.
[color]نوشتن و تفکر [/color]
وقتی‌ انسانها، علاقه‌ فراوانی‌ به‌ نوشتن‌ دارند سبب‌ می‌شود بخشی‌ از اوقات‌ فراغت‌ خود را صرف‌ نویسندگی‌ کنند و این‌ خود سبب‌ می‌شود انسان‌ تفکر کند. فرد با به‌ نمایش‌ گذاشتن‌ اندیشه‌های‌ ذهن‌ خود بر روی‌ کاغذ، بهتر فکر می‌کند و به‌ آنها تکامل‌ می‌بخشد و آدمی‌ از این‌ طریق‌ به‌ اعماق‌ وجودش‌ سفر می‌کند و به‌ سوی‌ خودشناسی‌ حرکت‌ می‌کند.
نوشتن ومطالعه
نوشتن‌ به‌ دنبال‌ خود، مطالعه‌ کردن‌ را نیز به‌ همراه‌ دارد. کسی‌ که‌ ذخیره‌ اطلاعات‌ خوبی‌ ندارد، نوشته‌های‌ ارزشمندی‌ نیز نخواهد داشت‌. نوشته‌ها، براحتی‌ نقد می‌شوند و هنگامی‌ که‌ تهی‌ از دانسته‌های‌ گرانبها باشند، بخوبی‌ بی‌محتوا بودن‌ خود را آشکار می‌کنند.پس‌ انسانهایی‌ که‌ زیاد می‌نویسند، مجبورند زیاد بخوانند.
- اگر نویسندگی به تقویت خلاقیت نوشتاری کمک می کند، قصه گویی مستقیماً به پرورش خلاقیت کلامی (سخنوری) یاری می رساند. از دیرباز قصه مورد توجه کودکان بوده است. بنابراین کمتر کودکی را می توان سراغ گرفت که به شنیدن قصه علاقمند نباشد. به ویژه آن که قصه توسط فردی مهربان و خوش سخن گفته شود. ویژگی عمده قصه گویی خلاق یکی این است که ذهن کودک را به تخیل و تصویرسازی می کشاند؛ کودک هنگام شنیدن قصه خود را در زمان ها، مکان ها و حالات مختلف تجربه می کند. و ویژگی دیگر قصه گویی این است که به وسیله طرح تجربیات مختلف برای کودکان، ذهن آنها به سوی تحلیل، تفکر، ابتکار سوق داده   می شود.

[color]دانش آموز  خلاق :
به خانم معلم  گفتم  که نقاشی  خواب دیشب خودم را    کشیده ام .اما او هم  مثل  بقیه ی بچه ها مرا مسخره  کرد؛  من  هم آن را پاره کردم  و به جای آن  یک خانه  و یک درخت  کشیدم ![/color]

2-برای انتخاب یک موضوع انشای خوب چه شرایطی را باید لحاظ گردد؟
موضوعات ارائه شده برای انشا چندین سال است که روش سنتی خود را طی نموده که همان توصیفی نمودن یک پدیده یا فصل و .....یا مناسبت هایی از سال چون نوروز و تعطیلات و ..... است این موضوعات این قدر کلی هستند که در حیطه  دانش آموزان مقطع ابتدایی نیست . موضوع خوب و مناسب ، شوق نوشتن انشا را زنده می کند . موضوع و یا عنوان خشک ، از همان اول ، توی ذوق دانش آموزان می زند و او را از نوشتن باز می دارد .
وظیفه معلم در درجه اول انتخاب موضوعی مناسب کلاس برای انشاء است در کلاسهای پایینتر بسیار ساده و آسان است ولی رفته رفته موضوعها پیچیده‌تر میشود.
ساده‌ترین موضوع،انشایی است که زیاد احتیاج به تفکر و تعقل نداشته باشد مثل یک توصیف کلاس،در این حالت شاگرد آنچه را که به چشم خود می‌بیند به صورت جملات کوتاه به روی کاغذ می‌آورد.اگر این موضوع برای بعضی از دانش‌آموزان مشکل بود و ندانستند که از کجا و به چه ترتیب شروع کنند معلم می‌تواند با توصیف شفاهی آنها را راهنمایی کنند تا بتوانند بنویسند .
تبدیل شعر به نثر است که به زبانی ساده و به زبان امروزی نوشته شود در کلاس سوم و چهارم  به دانش‌آموزان داده می شود. موضوعات اجتماعی مثل وظیفه پلیس و ... که علاوه بر چشم بینا،به قوه فکر و استدلال نیاز هست در پایه چهارم به دانش‌آموزان گفته می شود.کم‌کم باید از محسوسات کاست و به محتویات افزود و از موضوعهای اجتماعی به سوی موضوعهای اخلاقی رفت و به تدریج آنها را به اندیشیدن و مدد گرفتن از تخیل واداشت البته مسایل اخلاقی و آنگونه که خود احساس می کنند  ، خواهند نوشت . بعضی از معلمان ،ازانتخاب موضوع مناسب اظهار ناتوانی می کنند و یا به سراغ موضوع های تکراری می روند
_در صورتی‌ که‌ معلم‌ مجبور است‌ در بعضی‌ موارد از موضوعات‌ تکراری‌ استفاده‌ کند،می‌تواند موضوع‌ مذکور را در کلاسها مطرح‌ کرده‌ و با برگزاری‌ یک‌ جلسه‌ »یورش‌ فکری‌« با کمک‌ دانش‌آموزان‌ ابعاد مختلف‌ آن‌ موضوع‌ را روشن‌ کرده‌ و هر کسی‌ بخشی‌ از آن‌ موضوعی‌ را که‌ علاقه‌ دارد،انتخاب‌ کرده‌ و در مورد آن‌ بنویسد
در انتخاب موضوع به شرایط ذیل باید توجه کرد :
-موضوع دارای ارزش باشد .
-پیام مفیدی را مطرح کند.
-متناسب با سال تحصیلی و سن دانش آموز باشد .
-طوری باشد که دانش آموز بتواند آن را بسط و گسترش دهد .
-از مسائل اخلاقی دور نباشد .
-موجب آگاهی شود .
-زیبا ودلپذیر باشد .
-دور از ذهن نباشد .
-روشن و شفاف باشد .
- دانش آموزان را به مطالعه و تحقیق وا دارد .
هدف از برشمردن آن همه شرط ،این نیست که تمام آن شرطها باید در مورد موضوع صدق کند . به خاطر سپردن این ویژگی ها ،باعث میشود که در انتخاب موضوع ،دقت بیشتری صورت گیرد .
3- از حیث آیین درست نویسی، دریک نوشته خوب باید چه مواردی را رعایت کرده باشد ؟ (ارزشیابی )
اگرچه برای همه ی انواع نوشته ها مشخصات و ویژگیهای واحدی و معینی نمی توان ذکر کرد ، ولی بطور کلی نوشته خوب    نوشته ای است که در آن موارد زیر را از حیث سبک نگارش و آیین درست نویسی رعایت شده باشد :
-ساده نویسی ، سادگی از ضروریات نوشته است . ولی نباید در آن افراط شود. نوشته باید ساده ،وروان و درعین حال شیوا و رسا باشد.
-عفت قلم و پاکی فکر رعایت شود .
-وحدت موضوع ، منظور از وحدت موضوع ، فراهم آمدن تناسب و ربط طبیعی معانی مورد بحث در نوشته با یکدیگراست ؛ به عبارت دیگر نباید از اصل موضوع دور افتاد .
استفاده بجا و مناسب از صنایع ادبی و آرایه های کلام . آوردن تشبیه زیبا ، کنایه به موقع و بجا ، ضرب المثل مناسب ، تمثیل آموزنده کلمات قصار ....همه و همه نوشته راپر بار تر و خواندنی تر می کند .
-رعایت اصل کوتاه نویسی ، نوشته تا سر حد امکان باید مختصر و مفید باشد و از بحث های خارج از موضوع خوداری شود .
-رعایت املای صحیح کلمات ،
-رعایت نکات دستوری ، در سراسر نوشته باید نکات دستوری رعایت شود و ارکان و اجزای جمله در جای مناسب خود آورده شود  .
-رعایت قواعد نشانه گذاری
-خوانا بودن خط ، خط همه زیبا نیست ولی همه می توانند زیبا بنویسند . خط نوشته باید روشن و خوانا و درست باشد.
- رعایت نظم و ترتیب و نظافت
-آوردن هر یک از مطالب در یک بند جدا و مستقل
-خلاقیت و تازگی فکر
3-چه پیشنهادهایی را به منظور کارگاهی نمودن کلاس انشا ارائه می کنید ؟
یکی از نکات مهم انشا نویسی این است که بدانیم نوشتن،بیشتر از آن که علم باشد مهارت است ،یعنی توانستن است . مهارت انشا و نویسندگی را تنها با تمرین و آزمون و خطا ی بسیار  می توان کسب کرد و بر آن تسلط یافت .
حال اگر پذیرفتیم نوشتن مهارت است ،بهتر است به جای کلاس انشا از اصطلاح کارگاه نوشتن یا کارگاه نویسندگی استفاده کنیم تا هم معلم وهم دانش آ موز بدانند که چنین کلاسی با کلاس های دیگر  فرق دارد . انشا یکی از معدود درس هایی است که به حق می تواند در دانش آموزان تغییر رفتار ایجاد کند ؛       می دانیم که صاحب نظران علم روانشناسی معتقدند که           < یاادگیری یعنی تغییر رفتار در اثر آموختن >و تغییر رفتار در این تعریف به معنای کسب یک مهارت یاتوانایی است که قبلا وجود نداشته است .
آنچه که این ویژگی را درکلاس یا کارگاه نوشتن برجسته می کند و بویژه موجب جلب توجه شاگردان می شود ، جنبه مناقشه پذیری و بحث انگیز بودن بسیاری از موضوعات انشا ست .
اگر قرار باشدکلاس انشا کارگاه نوشتن شود ، دیگر معلم هم نمی تواند یک معلم معمولی باشد .معلم در اینجا به منزله استاد کار است ؛ یعنی کسی که خودش ، صاحب مهارت است و یا باید باشد ؛ در غیر این صورت  از همان اول کارگاه نوشتن او تبدیل به کلاس انشای معمول خواهد شد .
پیشنهاد هایی به منظور کارگاهی نمودن کلاس انشا :
-می توان در صورت امکان ، صندلی ها یا نیمکت ها را دایره وار چید تا بچه ها رو در روی هم قرار گیرند و تبادل نظر میان آنان تسهیل گردد و کم رویی در انشا خواندن که معضل کلاس انشاست، در افراد کاهش یابد .
-بخش کوتاهی از وقت به آموزش مهمترین نکات در صحیح نوشتن اختصاص داده شود .
-به اظهار نظرهای دانش آموزان ؛ یعنی نقادی آنان ، نمره و امتیازی تعلق گیرد.
-به نوع خواندن انشا ، که در واقع فن بیان است ، ارج نهاده شود . در این جهت باید تفاوت های بین مقاله خوانی ، خطابه خوانی سخنرانی ، دکلمه و... برای دانش آموزان مشخص شود .
-بخشی از وقت کلاس به بحث پیرامون یک موضوع مشخص اختصاص یابد تا دانش آموزان به شرکت در گفت وگوتشویق شوند .
-هر از گاهی یکی ازدانش آموزان ، یک نویسنده بزرگ ایرانی یا غیر ایرانی را به دوستان خود معرفی کند و عکس یا اثری از او را نیز نشان دهد .  
والسلام

 

  
نویسنده : احمدی ; ساعت ٩:٢۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۸/٩
تگ ها : انشا ، پنجم

← صفحه بعد صفحه قبل →